Hizkuntza Normalkuntzarako Programa
Begi bistakoa da ikasleei begira aritzea ez dela nahikoa. Ikastetxeko helduen mundua ere hor dago: klaustroak, mintegiak, irakasleen arteko harremanak, gurasoekikoak... Material idatziek ere garrantzi handia dute ikastetxearen bizitzan: aktak, inprimakiak, gutunak... Azkenik, ikastetxeak berak ere, herriko erakundea den heinean, dagokion eragina izan beharko luke gizartean, hizkuntza normaltzeko bidean.
Beraz, hainbat zutabe ditugu aztergai, ez bakarrik ikasleena. Batetik, hizkuntza irakasteko erabiltzen ditugun tresnak eta metodologiak etengabe aztertzea eta fintzea komeni zaigu. Erabiltzen ditugun testuak eta materialak aztertzea ere beharrezkoa da. Bestetik, irakasleok prestakuntza aldetik ditugun gabeziak azaleratu eta lotsarik gabe gainditzera jo behar dugu. Erabileraren eta harreman esparruen auziei aurre egin behar diegu modu eraginkorrean, ez soilik ikasleei begira jarriz, ikastetxeko planteamenduak eginez baizik. Hori da Plan Osatua, horixe besterik ez da Hizkuntz Normalkuntza Programa (HNP); arlo bakoitzaren gaur egungo egoera aztertzetik abiatuz, hurrengo urterako edo urteetarako zentzuzko norabidea eta helburuak finkatzea, adostea eta gauzatzeko moduko neurriak eta baliabideak jartzea.
1996-97 ikasturtean 23 ikastetxetan bideratu ziren Hizkuntza Normalkuntzako saiakuntza proiektuak. Gerora, 1997-98 eta 1998-99 ikasturteetarako, deialdi irekiak egin ziren proiektu horietan parte hartzeko. Deialdietan sartutako ikastetxeak dira gaur egun proiektuetan ari direnak. Urteotan baja gutxi batzuk egon badira ere, gaur egun 400 inguru ikastetxek jarraitzen dute programan.
Labur-labur esanda, hauek dira proiektu hauen zutabe nagusiak:
- a) Normalkuntza proiektuen motorra ikastetxean bertan dago.
- b) Ikastetxeko motor hori kanpoan ere elikatu egin behar da.
- c) Ikastetxeak eta inguruneak elkar elikatu behar dute.
| HNP ATALAK | |
|---|---|
| Atalak | Lan esparruak |
| Ikastetxearen antolakuntza | Zuzendaritza, dokumentazioa, material pedagogikoa, liburutegia, pasaia linguistikoa |
| Irakasleak | Motibazioa, ezagutza, erabilera |
| Ikasleak | Motibazioa, ezagutza, erabilera |
| Gurasoak | Motibazioa, ezagutza, erabilera |
| Langile ez-irakasleak | Motibazioa, ezagutza, erabilera |
| Euskararen inguruko erabakiak | Ikastetxeko hizkuntza proiektua (IHP), Curriculum proiektua, AIA, ikasturteko plana |
| Eskolaz kanpoko ekintzak | Beste ikastetxeekin, herriko elkarteekin, hezkuntza ez formalarekin |
| Kanpo harremanak | Instituzioekin, herriko elkarteekin, hornitzaileekin |
Planaren eguneratzea
HNP abiapuntua baldin bada ere, plan guztietan bezala honetan ere, berrikustea eta egokitzea komeni da. Lan hori egiteko, Ulibarri Programan bada zenbait tresna:
- Urteko Memoria: Ikasturte bukaerako hausnarketa txostena (galdekizuna).
- Urteko Plana: Proiektu orokorra eta memorian oinarrituz osatzen den urteko plana.
- HNPren eguneratzea: 4 urtean behin egin beharrekoa
Ikastetxeak bete beharreko baldintzak eta konpromisoak
Euskararen erabilera normalizatzen ahalegintzeko adostasuna lortu eta aurrera egiteko asmo sendoa agertu behar du ikastetxeak. Eta, horretarako:
- - HN Batzordea eratu (zuzendaritza taldeko baten bat batzordekide izango da) eta Arduradun Teknikoa izendatu.
- - HN Proiektua idatzi eta aurkeztu (IHPren zati izango da, eta honen zehaztapenak bai Ikasturteko Planean bai memorian jasoko dira).
- - Euskararen erabilera indartzeko neurri zehatzak hartu. Neurri horiek aplikatu. Ikasturtearen bukaeran egindakoa baloratu.
- - Hizkuntza Normalkuntzaren inguruan eskaintzen diren ikastaro-mintegietan parte hartu.
- - Eskualdean elkarlanerako egindako gune-bileretan parte hartu.
- - Euskara maila hobetzeko eta aberasteko ikastaroetan parte hartu (bai irakasleek bai langile ez irakasleek).
- - Ikastetxeko idazki administratiboak euskaraz prestatu eta tramitatu.
- - Ikastetxe barruko bizitzan (bilerak, klaustroak) euskararen erabilera areagotu.
